BACnet MS/TP là phương thức truyền thông có từ những năm 1990 và vẫn được tin dùng rộng rãi trong rất nhiều hệ thống dân dụng/công nghiệp hiện đại, đặc biệt là các hệ thống tự động hóa tòa nhà. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về giao thức này để xem vì sao nó được tin dùng trong rất nhiều hệ thống BMS quy mô lớn hiện nay nhé!
BACNET MS/TP LÀ GÌ?
BACnet MS/TP là một giao thức truyền thông chuyên dùng trong mạng tự động hóa và điều khiển tòa nhà, cho phép các thiết bị giao tiếp với nhau qua mạng RS485. Giao thức truyền thông này sử dụng hình thức Master-Slave/Token-Passing (hay còn được gọi là Client/Server).
Trong đó:
- Một thiết bị đóng vai trò là thiết bị chủ, với nhiệm vụ chính là kiểm soát luồng dữ liệu giữa các thiết bị khác.
- Các thiết bị còn lại được gọi là thiết bị chấp hành, mỗi thiết bị được gán một địa chỉ duy nhất và giao tiếp với thiết bị chủ thông qua các gói dữ liệu được gọi là khung.

BACNET MS/TP TRONG BMS HOẠT ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?
Giao thức BACnet MS/TP trong BMS cho phép kết nối nhiều thiết bị hiện trường với bộ điều khiển/hệ thống quản lý cấp cao hơn.
Ví dụ, một hệ thống HVAC trong tòa nhà có thể hoạt động theo chuỗi sau:
BMS → Bộ điều khiển mạng → Bộ điều khiển AHU → Cảm biến và thiết bị hiện trường
Với giao thức BACnet MS/TP, bộ điều khiển có thể trao đổi dữ liệu qua RS485. Chẳng hạn như bộ điều khiển AHU có thể thu thập dữ liệu từ cảm biến hiện trường, sau đó cung cấp các giá trị đó cho hệ thống BMS.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT BACNET MS/TP
Các tốc độ baud phổ biến nhất của truyền thông BACnet MS/TP là 9600, 19200, 38400, 57600, 76800 và 115200 bps (lưu ý: mọi thiết bị trên cùng một bus phải được cài đặt cùng tốc độ). Thực tế khuyến nghị, chiều dài tối đa mỗi đoạn bus là 1.200m với cáp AWG 18. Nếu yêu cầu khoảng cách truyền tín hiệu lớn hơn hoặc cỡ dây khác thì phải cân nhắc kỹ lưỡng đặc tính điện của RS485.
Số lượng thiết bị chuẩn trên một đoạn bus RS485 là tối đa 32 unit load (không có repeater), khuyến cáo kết nối khoảng 64 thiết bị/bus để giảm tải lưu lượng và độ trễ. Tuy nhiên, thực tế thi công thường chỉ dao động trong khoảng 30 - 60 thiết bị/bus.
Bảng thông số kỹ thuật cốt lõi của giao thức truyền thông BACnet MS/TP trong BMS:
| Thông số | Giá trị tham khảo |
| Lớp vật lý | EIA-485 (RS485), 2 dây xoắn có bọc chống nhiễu |
| Tốc độ | 9600 - 115200 bps |
| Địa chỉ Master | 0 - 127 |
| Chiều dài đoạn | Khuyến nghị 1200m (AWG 18) |
| Thiết bị mỗi đoạn | 32 unit load; thực tế khoảng 30 - 64 thiết bị |
| Cấu trúc sắp xếp | Daisy-chain (bus) |
ƯU ĐIỂM NỔI BẬT CỦA BACNET MS/TP
Truyền thông BACnet MS/TP được xem là sự lựa chọn lý tưởng cho các hệ thống tự động hóa tòa nhà nhờ các ưu điểm nổi bật như chi phí thấp (nhờ sử dụng mạng đơn giản và tốc độ thấp nên BACnet MSTP cơ bản là có chi phí thấp hơn nhiều so với các giao thức truyền thông công nghiệp khác) và cài đặt dễ dàng (giao thức BACnet MS/TP thường chạy trên nền vật lý RS485 - gọi chung là BACnet MS/TP RS485, đặc điểm của giao thức truyền thông này là rất dễ cài đặt và có thể mở rộng linh hoạt khi cần thiết).
Ngoài ra, BACnet MS/TP còn được thiết kế để hoạt động bền bỉ, mạnh mẽ và đáng tin cậy trong môi trường công nghiệp có mức độ nhiễu điện từ cao hoặc khắc nghiệt. Đồng thời, giao thức truyền thông BACnet MS/TP cũng được đánh giá là dễ dàng mở rộng/sửa đổi để đáp ứng các thiết bị mới hoặc thay đổi bố cục tòa nhà.
KHẢ NĂNG MỞ RỘNG CỦA GIAO THỨC TRUYỀN THÔNG BACNET MS/TP
Giao thức BACnet MS/TP cho phép kết nối tối đo 128 thiết bị trên một đường bus. Tuy nhiên, đây chưa phải là số lượng thiết bị cố định. Trên thực tế, số lượng thiết bị trên mỗi bus còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: Tốc độ Baud, chiều dài cáp, khả năng phản hồi của thiết bị, loại và chức năng của thiết bị…
Thông thường, mạng BACnet MS/TP thường chỉ hỗ trợ một số lượng thiết bị vừa phải - dao động từ vài thiết bị đến vài chục thiết bị. Nguyên nhân là vì càng có nhiều nhiều thiết bị trên một bus thì tỷ lệ xảy ra lỗi trong quá trình cài đặt càng cao và càng khó xác định vị trí lỗi.
Để giải quyết vấn đề này, nhiều hệ thống BACnet hiện nay sử dụng thiết kế mạng “lai” với BACnet IP (Ethernet). Trong đó, BACnet IP được sử dụng giữa các tầng làm đường trục chính, còn BACnet MS/TP được sử dụng tại mỗi tầng.
Việc dùng giao thức BACnet IP làm đường trục chính sẽ tăng phạm vi liên lạc đáng kể thông qua một hoặc nhiều bộ chuyển mạch Ethernet. Đồng thời góp phần làm giảm số cổng vật lý tại bộ điều khiển và tăng khả năng mở rộng bằng cách kết nối nhiều phân đoạn MS/TP nhỏ hơn.
PHÂN BIỆT BACnet/IP, BACnet MS/TP và BACnet/SC
Dưới đây là bảng so sánh đơn giản giữa 3 giao thức “họ hàng”, bao gồm: BACnet/IP, BACnet MS/TP và BACnet/SC.
| Tiêu chí | BACnet/IP | BACnet MS/TP | BACnet/SC |
| Đường truyền | Ethernet/IP, UDP cổng mặc định 47808 | Cáp xoắn đôi RS485 | WebSocket qua TLS 1.3 (WSS), cổng 443 |
| Cách truy cập mạng | Broadcast; qua subnet cần BBMD | Chuyền token giữa các Master | Hub-and-spoke, kết nối chủ động ra hub, không cần BBMD |
| Tốc độ | Cao | Thấp | Cao |
| Bảo mật | Không mã hóa, không xác thực ở lớp datalink | Không mã hóa | Mã hóa TLS 1.3, xác thực hai chiều bằng chứng chỉ X.509 |
| Chi phí, độ phức tạp | Trung bình | Thấp | Cao hơn |
| Vị trí phù hợp | Trục chính, cấp quản lý | Cấp trường (FCU, VAV, cảm biến) | Trục giám sát cần an ninh cao, kết nối qua WAN/VPN/Cloud |
ỨNG DỤNG BACNET MS/TP TRONG HỆ THỐNG BMS
Trong hệ thống BMS hiện đại, BACnet/IP được sử dụng để làm "trục xương sống" ở cấp quản lý. Còn giao thức BACnet MS/TP sẽ chạy ở cấp trường (field - level), nơi yêu cầu kết nối nhiều thiết bị nhỏ với mức chi phí thấp.
Ví dụ: Toàn bộ cảm biến và bộ điều khiển FCU của một tầng sẽ được sắp xếp nằm trên cùng một bus MS/TP, sau đó đi qua router/controller, rồi lên mạng IP.
Các ứng dụng BACnet MS/TP trong BMS phổ biến nhất có thể kể đến như: Tủ điều khiển AHU, FCU, VAV, chiller; Cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm, cảm biến khí CO2, cảm biến áp suất phòng; Động cơ van gió, điều khiển van nước, đồng hồ điện…
Ngoài ra, BACnet MS/TP còn được sử dụng để hỗ trợ nhiều ứng dụng tự động hoá toà nhà như HVAC, chiếu sáng, thang máy, an ninh, kiểm soát ra vào hoặc hệ thống báo cháy.
Nếu bạn cần được tư vấn kỹ hơn về giao thức truyền thông BACnet MS/TP trong BMS hoặc có nhu cầu tìm mua cảm biến, tủ điều khiển AHU/FCU hay bộ chuyển đổi hỗ trợ BACnet MS/TP RS485 thì hãy liên hệ cho Sensors Việt Nam qua hotline 0911 660 660 hoặc truy cập website https://cambien.com.vn/ | https://www.sensors.vn/ để được tư vấn chọn model phù hợp nhé.
