Khi xảy ra hoả hoạn trong công trình cao tầng, một trong những yếu tố quyết định sự hữu dụng của cầu thang bộ thoát hiểm là thứ mà ít người biết đến - đó chính là động cơ van gió. Thiết bị này không dập lửa, không báo động, nhưng lại nó trực tiếp quyết định khói có tràn vào buồng thang thoát hiểm hay khu vực cháy có được xả khói kịp thời hay không. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu 2 sản phẩm không thể thiếu trong các công trình yêu cầu đảm bảo an toàn PCCC ở mức cao - đó là động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang và động cơ van gió hút khói.

ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG TĂNG ÁP CẦU THANG LÀ GÌ?
Động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang được lắp trực tiếp lên trục damper của đường ống gió cấp vào lối thang thoát hiểm. Khi hệ thống báo cháy/cảm biến chênh áp phát hiện bất thường thì động cơ điều khiển van gió tăng áp cầu thang sẽ nhận được tín hiệu điều khiển và xoay trục van theo góc phù hợp để bơm khí sạch liên tục vào buồng thang, từ đó tạo ra một vùng áp suất dương so với hành lang và các khu vực lân cận.
Có thể nói, nhiệm vụ chính của động cơ điều khiển van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang là năng duy trì chênh áp giữa buồng thang thoát hiểm và khu vực bên ngoài sao cho chính xác tuyệt đối theo thiết kế.
- Nếu van mở quá lớn, áp suất trong buồng thang thoát hiểm tăng vọt thì cửa thoát sẽ hiểm bị nén chặt và không thể mở ra.
- Ngược lại, nếu van mở quá nhỏ, áp dương trong buồng thang không đủ thì khói từ khu vực cháy có thể len lỏi vào lối thoát nạn - lúc này, “đường sinh” sẽ biến thành “đường tử”.
Vì tầm quan trọng đặc biệt này mà bộ điều khiển van gió/bộ truyền động van gió trong hệ tăng áp cầu thang phải có khả năng điều tiết liên tục, linh hoạt và chính xác đến từng % theo tín hiệu từ cảm biến chênh áp - chứ không chỉ vận hành theo kiểu đóng/mở cơ bản.
ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG HÚT KHÓI LÀ GÌ?
Người bạn đồng hành quan trọng của động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang chính là động cơ van gió trong hệ thống hút khói. Thiết bị này có 2 nhiệm vụ chính: hoặc là chủ động ngăn khói lan từ đám cháy sang các khu vực an toàn; hoặc là mở đường cho khói và khí độc thoát ra khỏi khu vực cháy kịp thời.
Động cơ van gió hệ thống hút khói được lắp trên van chống cháy khói (fire and smoke damper) và nhận tín hiệu trực tiếp từ cảm biến khói ống gió/không gian, sau đó điều khiển đóng hoặc mở cánh van theo đúng kịch bản kiểm soát khói đã lập trình.
Trường hợp 1: Thông thường, động cơ van gió hệ thống hút khói được cấp nguồn để giữ van ở trạng thái mở để không khí lưu thông tự nhiên. Khi nhận tín hiệu từ cảm biến khói/tủ báo cháy thì nguồn điện cấp cho động cơ điều khiển van gió sẽ bị cắt và lò xo hồi vị bên trong sẽ tự động đóng van để ngăn khói lan sang các khu vực liền kề.
Trường hợp 2: Với các động cơ van gió đảm nhiệm chức năng kiểm soát khói kiểu design smoke control thì quy trình sẽ đảo ngược lại - tức là thông thường thì van giữ ở trạng thái đóng, khi nhận được lệnh từ cảm biến khói/tủ báo cháy thì sẽ mở ra để chủ động xả khói khỏi khu vực cháy cụ thể.
SO SÁNH NHANH ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG TĂNG ÁP CẦU THANG VÀ HÚT KHÓI
Dưới đây là bảng so sánh nhanh động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang và động cơ van gió hút khói:
| Tiêu chí | Động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang | Động cơ van gió hệ thống hút khói |
| Mục tiêu | Tạo và duy trì áp suất dương trong buồng thang thoát hiểm | Chủ động xả khói ra khỏi khu vực cháy, cô lập vùng khói |
| Kiểu điều khiển | Điều biến liên tục (modulating) theo tín hiệu cảm biến chênh áp | Đóng/mở theo tín hiệu khói và nhiệt, ít khi điều biến liên tục |
| Vị trí lắp đặt | Đường ống gió cấp vào buồng thang, giếng thang máy | Ống gió hút khói, vách ngăn cháy, trục kỹ thuật, hành lang |
| Cơ cấu an toàn khi mất điện | Ưu tiên lò xo hồi vị đưa van về vị trí thiết kế an toàn | Lò xo hồi vị đóng van ngay khi mất điện hoặc phát hiện khói |
ĐIỂM KHÁC BIỆT ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG TĂNG ÁP CẦU THANG VÀ HÚT KHÓI
Thông qua bảng so sánh nhanh động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang và động cơ van gió hút khói ở trên, dễ dàng thấy được điểm khác biệt lớn nhất của hai thiết bị này nằm ở logic điều khiển:
- Động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang giải quyết bài toán cân bằng áp suất động liên tục → Yêu cầu khả năng điều khiển linh hoạt và liên tục → Động cơ van gió tuyến tính (Modulating).
- Động cơ van gió hệ thống hút khói đảm nhiệm bài toán phản ứng nhị phân tức thời trước khói, khí độc và nhiệt → Yêu cầu khả năng phản ứng nhanh → Động cơ van gió on/off 2 điểm hoặc 3 điểm.
Khi lập hồ sơ kỹ thuật, các kỹ sư MEP cần xác định rõ loại động cơ điều khiển van gió cho từng hệ thống cụ thể, nhằm tránh tình trạng lắp động cơ van gió tuyến tính của hệ thống tăng áp cầu thang vào hệ thống hút khói, và ngược lại.

ỨNG DỤNG ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG TĂNG ÁP CẦU THANG VÀ HÚT KHÓI
Trong thực tế, động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang gần như là yêu cầu bắt buộc ở các công trình có thiết kế buồng thang bộ kín theo quy chuẩn PCCC: chung cư, căn hộ cao tầng, tòa nhà văn phòng, khách sạn, bệnh viện, trung tâm thương mại, khu hành chính, trung tâm dữ liệu… Tóm lại là những nơi có yêu cầu về an toàn tính mạng con người và tài sản đều ở mức cao nhất.
Với động cơ van gió hệ thống hút khói thì phạm vi ứng dụng sẽ rộng hơn. Bên cạnh các ứng dụng tương tự động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang thì nó còn xuất hiện ở những khu vực không có người ở thường xuyên - điển hình như hầm để xe, trục kỹ thuật, giếng trời, hệ thống sưởi dưới sàn….

MUA ĐỘNG CƠ VAN GIÓ TRONG HỆ THỐNG TĂNG ÁP CẦU THANG VÀ HÚT KHÓI Ở ĐÂU?
Động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang và động cơ van gió hệ thống hút khói liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng con người cùng tài sản trong tình huống khẩn cấp. Vì vậy mà quá trình lựa chọn cần đặt yếu tố tính năng an toàn, chất lượng sản phẩm, chính hãng và kiểm định tiêu chuẩn PCCC lên hàng đầu.
Một bộ điều khiển van gió/bộ truyền động van gió/động cơ điều khiển van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang và hút khói đạt chuẩn bắt buộc phải có đầy đủ CO/CQ, chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn UL/EN tương ứng hạng mục sử dụng và tốt nhất nên đi kèm giấy chứng nhận kiểm định PCCC (nếu có). Bên cạnh đó, sản phẩm phải có đủ tính năng cơ bản/tính năng nâng cao theo yêu cầu, độ bền nhiệt tốt, tuổi thọ vận hành cao và kết nối linh hoạt với các thiết bị/hệ thống có liên quan.
Hãy liên hệ trực tiếp đến Sensors Việt Nam theo hotline 0911 660 660 hoặc truy cập website https://cambien.com.vn/ | https://www.sensors.vn/ để được tư vấn chi tiết, nhận báo giá cạnh tranh và mua động cơ van gió trong hệ thống tăng áp cầu thang/động cơ van gió hệ thống hút khói phù hợp nhất với công trình của bạn!
