Bảo trì tủ điều khiển không chỉ là vệ sinh hay kiểm tra thiết bị, mà đó được xem như một chiến lược định kỳ giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định của hệ thống, giảm downtime ngoài kế hoạch và bảo vệ các khoản đầu tư vào thiết bị.
TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC BẢO TRÌ TỦ ĐIỀU KHIỂN ĐÚNG CÁCH
Tủ điều khiển là trung tâm điều phối hoạt động của toàn bộ hệ thống sản xuất. Bên trong thiết bị này thường có rất nhiều thiết bị nhạy cảm, điển hình như PLC, HMI, biến tần, relay, contactor, bộ nguồn, thiết bị truyền thông và nhiều thành phần điện tử khác.
Các thiết bị bên trong tủ điều khiển phải hoạt động liên tục trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt, với nhiệt độ - độ ẩm cao, bụi bẩn nhiều và rung động cơ học thường xuyên.
Theo tiêu chuẩn thiết kế tủ điều khiển IEC 61439, việc kiểm tra bảo trì định kỳ được quy định để đảm bảo độ bền cơ khí, duy trì hiệu suất nhiệt, chất lượng của hệ thống tiếp địa và khả năng bảo vệ IP của tủ điện trong suốt vòng đời.
Bên cạnh đó, các vấn đề nhỏ nhưng có thể gây hệ quả lớn như kết nối lỏng, sinh nhiệt bất thường hoặc suy giảm khả năng cách điện cũng cần được phát hiện sớm thông qua bảo trì tủ điều khiển trước khi chúng gây ra hỏng hóc nghiêm trọng.
Rõ ràng, bảo trì tủ điện điều khiển/bảo dưỡng tủ điều khiển không phải là chi phí phát sinh - mà đó là khoản đầu tư hợp lý nhằm giảm thiểu rủi ro và duy trì hiệu quả vận hành lâu dài.

BẢO TRÌ TỦ ĐIỀU KHIỂN ĐÚNG CÁCH - NHỮNG HẠNG MỤC CẦN CHÚ TRỌNG
Bảo trì tủ điều khiển/bảo dưỡng tủ điều khiển đúng cách không chỉ tập trung vào PLC hoặc biến tần, mà cần quan tâm đến các thành phần cơ bản hơn. Vì trên thực tế, rất nhiều sự cố nghiêm trọng bắt nguồn từ các chi tiết nhỏ nhặt như đầu nối điện hoặc hệ thống làm mát.
Trong quy trình bảo trì tủ điều khiển/bảo trì tủ điện/bảo trì tủ điện điều khiển, các kỹ sư cần chú ý xem các đầu nối điện có siết chặt hay không. Vì dưới tác động của rung động kéo dài và chu kỳ nhiệt, các điểm đấu nối có thể bị lỏng, từ đó khiến điện trở tiếp xúc tăng lên và gây phát nhiệt cục bộ. Đây được xem là một trong những nguyên nhân gây cháy nổ/hỏng thiết bị phổ biến trong tủ điều khiển.
Bên cạnh đó, quy trình bảo trì tủ điện điều khiển cũng yêu cầu kiểm tra hệ thống quạt làm mát, lưới lọc bụi và tình trạng lưu thông không khí. Nhiệt độ trong tủ điều khiển phải luôn ổn định để đảm bảo tuổi thọ của PLC, nguồn điện và các linh kiện điện tử bên trong.
Các tài liệu bảo trì tủ điện công nghiệp/bảo dưỡng hệ thống điều khiển cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra điều kiện môi trường trong khu vực lắp đặt, khả năng thông gió và nhiệt độ vận hành.
Ngoài ra, việc đánh giá tình trạng tiếp địa, relay, contactor, CB bảo vệ, nguồn điện và hệ thống truyền thông cũng cần được thực hiện định kỳ để đảm bảo sự ổn định trong quá trình vận hành hệ thống.
BẢO TRÌ TỦ ĐIỀU KHIỂN CẦN CHÚ TRỌNG VỆ SINH ĐÚNG KỸ THUẬT
Trong hoạt động bảo trì tủ điều khiển/bảo dưỡng tủ điều khiển, vệ sinh là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Vệ sinh không chỉ đơn giản là loại bỏ bụi bẩn, nó còn đòi hỏi quy trình và kỹ thuật phù hợp.
Bụi công nghiệp không chỉ bám bên ngoài tủ, mà nó còn có thể bám lên bo mạch điện tử, khe tản nhiệt hoặc các tiếp điểm điện. Từ đó làm tăng nhiệt độ vận hành và giảm hiệu quả cách điện. Trong các khu vực có hóa chất/độ ẩm cao, bụi bẩn cũng chính là một trong những tác nhân đẩy nhanh quá trình ăn mòn thiết bị.
Do đó, việc vệ sinh bảo trì tủ điện/bảo trì tủ điều khiển cần được thực hiện cẩn thận - kết hợp giữa một chuỗi các thao tác như làm sạch bụi, đánh giá tình trạng cách điện, kiểm tra dấu hiệu oxy hóa, đảm bảo khe thông gió không bị che phủ...
QUY TRÌNH BẢO TRÌ TỦ ĐIỀU KHIỂN THEO 7 BƯỚC CHUẨN
Một quy trình bảo trì tủ điều khiển đúng cách thường sẽ đi theo các bước như sau:
Đầu tiên là lập kế hoạch chi tiết - xác định chính xác các thông tin liên quan như loại tủ, tần suất bảo trì, môi trường lắp đặt, quy mô, cấu trúc, các khuyến nghị nhà sản xuất… Dựa trên những điều này để lập ra danh mục kiểm tra cụ thể cho từng hạng mục.
Bước thứ hai là chuẩn bị vật tư và thiết bị bảo trì. Đây là bước phụ nhưng cũng cực kỳ quan trọng. Các thiết bị cần thiết cho quy trình bảo trì tủ điện điều khiển bao gồm đồng hồ vạn năng, cờ lê lực, máy hút bụi công nghiệp, ampe kìm và các linh kiện dự phòng phù hợp (cầu chì, relay nhiệt, contactor…).
Bước thứ ba trong bảo trì tủ điều khiển là kiểm tra tổng quan và ngắt điện an toàn (quy trình LOTO). Hãy đảm bảo tủ đã được cô lập hoàn toàn khỏi mọi nguồn điện trước khi tiến hành bất kỳ thao tác nào. Đây là bước quan trọng nhất về mặt an toàn.
Bước thứ tư là vệ sinh tủ đúng kỹ thuật bằng máy hút bụi và khí nén. Kỹ thuật viên cần làm sạch bụi bám trên heatsink, các linh kiện điện tử, quạt làm mát….
Bước thứ năm trong bảo dưỡng hệ thống điều khiển là kiểm tra cơ khí và siết lại toàn bộ đầu cốt dây, thanh cái, terminal block theo đúng thông số torque khuyến cáo. Bên cạnh đó, phải kiểm tra tình trạng vỏ tủ, bản lề, khóa cửa, gioăng cao su để đảm bảo cấp bảo vệ IP nguyên vẹn.
Bước kiểm tra tủ điều khiển định kỳ thứ 6 liên quan đến điện - bao gồm các thao tác đo điện áp, kiểm tra aptomat, contactor, dòng điện ba pha, relay nhiệt, nguồn cấp. Ở bước này, kỹ thuật viên cần ghi chép chính xác các thông số để làm cơ sở so sánh với các lần bảo trì tủ điều khiển sau.
Bước cuối cùng trong quy trình bảo trì tủ điều khiển là kiểm tra tổng quát thông qua chạy thử nghiệm có tải, kiểm tra chức năng điều khiển, cảnh báo, sao lưu chương trình PLC, HMI và bàn giao.
Lưu ý: Toàn bộ quá trình bảo trì tủ điều khiển nên được ghi chép đầy đủ để làm "hồ sơ sức khỏe" của tủ. Dữ liệu này cũng sẽ giúp người vận hành truy xuất nguyên nhân khi có sự cố xảy ra/lặp lại.

HÃY BẢO TRÌ PHÒNG NGỪA TỦ ĐIỀU KHIỂN ĐỂ KHÔNG PHẢI TỐN NHIỀU CHI PHÍ SỬA CHỮA/THAY THẾ
Bảo trì phòng ngừa là một khái niệm phổ biến nhưng vẫn thường bị xem nhẹ. Đơn giản vì nhiều người cho rằng "còn chạy thì đừng động vào".
Tuy nhiên, có một điều mà nhiều doanh nghiệp đã bỏ qua, đó là hơn 70% sự cố tủ điều khiển bắt nguồn từ các lỗi nhỏ - những lỗi này có thể dễ dàng phát hiện và xử lý sớm thông qua bảo trì tủ điều khiển/bảo trì tủ điện điều khiển/bảo dưỡng hệ thống điều khiển. Điển hình có thể kể đến như lỏng đầu cốt dây, bụi bám heatsink, quạt làm mát bị kẹt, lỗ thông gió quá nhiều bụi bẩn...
Khi những lỗi nhỏ không được phát hiện kịp thời, chúng sẽ tích tụ dần theo thời gian, dẫn đến quá nhiệt cục bộ, oxy hóa tiếp điểm và hệ quả cuối cùng là chập cháy/hỏng hoàn toàn các thiết bị có giá trị cao như PLC, biến tần.
Nếu so sánh, chi phí bảo trì dự đoán rẻ hơn rất nhiều so với chi phí sửa chữa/thay thế thiết bị. Thêm một điểm nữa, khi tủ điều khiển hư nó sẽ làm gián đoạn sản xuất - lúc đó thì thiệt hại là khó lòng đong đếm.

THIẾT KẾ - LẮP ĐẶT TỦ ĐIỀU KHIỂN CHẤT LƯỢNG Ở ĐÂU?
Nếu bạn đang có nhu cầu thiết kế - lắp đặt tủ điều khiển/tủ điện điều khiển/tủ điều khiển công nghiệp/tủ điều khiển động cơ/tủ điều khiển PLC/tủ điều khiển relay/tủ điều khiển nhà máy chất lượng - giá tốt - phù hợp nhu cầu ứng dụng thực tế thì đừng ngần ngại mà hãy liên hệ trực tiếp cho Sensors Việt Nam.
Chúng tôi cung cấp sản phẩm tủ điều khiển đa dạng, phù hợp nhiều nhu cầu thực tế, với đầy đủ CO/CQ, chế độ bảo hành uy tín, giá cả cạnh tranh và có dịch vụ hỗ trợ tận tình - hoàn toàn miễn phí trước, trong, sau mua hàng.
Tham khảo một số dòng tủ điều khiển chất lượng - giá tốt tại Sensors Việt Nam:
Mọi thông tin tư vấn về bảo trì tủ điều khiển và nhu cầu đặt hàng tủ điều khiển, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp đến hotline hoặc truy cập website https://cambien.com.vn/ | https://www.sensors.vn/ để được hỗ trợ nhanh chóng nhất!
