Trong các hệ thống HVAC, bơm, quạt, dây chuyền sản xuất hoặc máy đóng gói, doanh nghiệp thường phải cân nhắc lựa chọn giữa tủ điều khiển PLC và tủ Relay. Hai giải pháp này đều có khả năng điều khiển thiết bị theo các kịch bản được lập trình sẵn. Tuy nhiên, chúng vẫn có những ưu điểm, nhược điểm và tính ứng dụng riêng biệt. Vậy, tủ điều khiển PLC và tủ Relay khác nhau như thế nào?
KHÁI NIỆM TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC VÀ TỦ RELAY
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu sơ lược về tủ điều khiển PLC và tủ Relay.
Tủ điều khiển PLC là gì?
Tủ điều khiển PLC sử dụng bộ điều khiển lập trình PLC làm trung tâm xử lý. Nó được thiết kế chuyên biệt để điều khiển máy móc và các quy trình công nghiệp.
Thiết bị này hoạt động bằng cách tiếp nhận tín hiệu từ các thiết bị đầu vào (cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm, công tắc hành trình, nút nhấn…), sau đó xử lý các tín hiệu theo kịch bản đã lập trình sẵn và gửi lệnh điều khiển tương ứng đến các thiết bị đầu ra (contactor, relay trung gian, van điện từ, biến tần, damper, đèn còi báo động, màn hình HMI..).
PLC có thể kết hợp với thiết bị lập trình, chẩn đoán và HMI. Tùy dòng thiết bị và cấu hình, tủ điều khiển PLC/tủ điện PLC/tủ điện điều khiển PLC có thể xử lý tín hiệu analog, bộ đếm, bộ định thời, điều khiển PID, truyền thông công nghiệp, lưu dữ liệu và phối hợp nhiều thiết bị trong cùng hệ thống.
Tủ Relay là gì?
Tủ Relay/tủ điện Relay/tủ điều khiển relay sử dụng các relay điện từ, contactor, timer, rơ le nhiệt, nút nhấn, công tắc và các thiết bị bảo vệ để cấu thành một mạch điều khiển. Logic hoạt động dựa trên cách đấu nối dây giữa tiếp điểm thường mở, thường đóng và cuộn hút.
Relay giữ vai trò quan trọng trong nhiều hệ thống công nghiệp, nó có mặt trong các nhóm thiết bị phục vụ đóng - cắt, điều khiển và bảo vệ động cơ/tải điện.
SO SÁNH TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC VÀ TỦ RELAY
Theo dõi bảng so sánh tủ điều khiển PLC và tủ Relay dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn trực quan hơn về 2 thiết bị này, đồng thời nắm được tủ điều khiển PLC và tủ Relay khác nhau như thế nào.
| TIÊU CHÍ SO SÁNH | TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC | TỦ RELAY |
| Logic điều khiển | Lập trình bằng phần mềm | Tạo bằng mạch đấu dây |
| Khả năng điều chỉnh | Có thể sửa chương trình, thường không cần đấu dây lại | Phải thay đổi hoặc đấu lại mạch điện |
| Tín hiệu điều khiển | Tín hiệu số, analog và dữ liệu truyền thông tùy cấu hình | Tín hiệu đóng/mở đơn giản |
| Chẩn đoán lỗi | Có thể theo dõi trạng thái I/O, mã lỗi và chương trình | Kiểm tra bằng mắt, đồng hồ đo và dây dẫn |
| Khả năng mở rộng | Dễ - bằng module I/O hoặc thiết bị truyền thông | Khó - cần bổ sung thiết bị và dây dẫn |
| Kích thước tủ | Thường gọn hơn khi hệ thống có nhiều chức năng | Có thể lớn, nhiều dây và nhiều thiết bị |
| Chi phí ban đầu | Thường cao hơn | Thấp hơn |
| Yêu cầu vận hành | Cần kiến thức lập trình và tự động hóa | Có thể thực hiện với kỹ thuật viên điện cơ bản |
| Ứng dụng phù hợp | Dây chuyền, HVAC, trạm bơm, máy móc có nhiều điều kiện điều khiển | Mạch đơn giản, tải nhỏ hoặc chức năng cố định |
KHÁC BIỆT LỚN NHẤT CỦA TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC VÀ TỦ RELAY
Từ bản so sánh tủ điều khiển PLC và tủ Relay ở trên, có thể nhận thấy tủ điều khiển PLC và tủ Relay khác nhau rõ ràng nhất ở các khía cạnh xây dựng logic.
Với tủ Relay/tủ điện Relay/tủ điện điều khiển dùng relay, mỗi điều kiện vận hành được thực hiện thông qua một mối nối điện. Nếu muốn bổ sung chức năng, kỹ thuật viên phải thay đổi các tiếp điểm, relay và dây đấu nối tương ứng.
Trong khi đó, tủ điều khiển PLC thực hiện các thao tác vận hành thông qua chương trình điều khiển được lập trình sẵn. Khi yêu cầu vận hành có sự thay đổi thì chỉ cần điều chỉnh chương trình, kiểm tra mô phỏng và nạp lại vào PLC là được - hoàn toàn không cần thay đổi cấu trúc mạch điện.
Tủ điều khiển PLC/tủ điện PLC/tủ điện điều khiển PLC sở hữu lợi thế rõ rệt so với tủ relay trong các nhà máy thường xuyên cải tiến quy trình.
KHI NÀO NÊN CHỌN TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC?
Tủ điều khiển PLC thường được ưu tiên sử dụng trong các hệ thống có nhiều thiết bị/nhiều điều kiện liên động/nhiều khả năng mở rộng trong tương lai. Nó lý tưởng cho dây chuyền sản xuất, hệ thống HVAC trung tâm, trạm bơm nhiều máy, máy xử lý nước, hệ thống giám sát môi trường, thiết bị tự động hóa yêu cầu ghi nhận dữ liệu….
PLC cũng được cân nhắc trong các trường hợp cần kết nối nhiều loại cảm biến, điều khiển theo tín hiệu analog, giao tiếp với biến tần, truyền dữ liệu về HMI/SCADA/BMS/hệ thống quản lý tập trung cấp cao...
Tuy nhiên, đi cùng với sự tân tiến là chi phí đầu tư của tủ PLC/tủ điện PLC tương đối cao. Nó yêu cầu nhiều về kỹ thuật lập trình, kỹ thuật sửa chữa/bảo dưỡng và đào tạo vận hành.
KHI NÀO NÊN CHỌN TỦ RELAY?
Không phải hệ thống nào cũng cần đầu tư PLC. Tủ Relay/tủ điện Relay được đánh giá là sự lựa chọn hợp lý cho các ứng dụng có logic đơn giản/số lượng tín hiệu ít/hiếm thay đổi trong quá trình vận hành/công trình yêu cầu mạch điều khiển độc lập... Điển hình như điều khiển một bơm theo phao, điều khiển đèn theo timer, bật/tắt quạt bằng công tắc nhiệt, khởi động một động cơ với một/một số điều kiện bảo vệ…
Trong những ứng dụng này, tủ Relay/tủ điện Relay/tủ điện điều khiển dùng Relay có ưu thế hơn về chi phí đầu tư, cấu hình đơn giản và dễ sửa chữa/bảo trì/nâng cấp bằng các thiết bị điện phổ biến.
LƯU Ý - TỦ ĐIỀU KHIỂN PLC KHÔNG THỂ THAY THẾ HOÀN TOÀN TỦ RELAY
Nhiều người cho rằng sử dụng PLC/tủ điều khiển PLC/tủ điện PLC/tủ điện điều khiển PLC thì có thể loại bỏ relay và contactor. Trên thực tế thì điều này không hoàn toàn đúng. PLC đóng vai trò xử lý logic, còn relay và contactor nhận nhiệm vụ cách ly / đóng cắt tải theo yêu cầu.
Ngoài ra, trong các mạch dừng khẩn/liên động an toàn/chức năng bảo vệ quan trọng không nên chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào PLC. Thiết kế ở các ứng dụng này cần xem xét PLC an toàn, relay an toàn và mạch an toàn độc lập (tùy mức độ rủi ro và yêu cầu cụ thể của hệ thống/máy móc).
Tham khảo một số dòng tủ điều khiển chất lượng - giá tốt tại Sensors Việt Nam:
Như vậy là chúng ta đã cùng giải đáp câu hỏi: Tủ điều khiển PLC và tủ Relay khác nhau như thế nào rồi. Mọi thông tin tư vấn cùng nhu cầu đặt hàng tủ điều khiển PLC và tủ relay, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp đến hotline hoặc truy cập website https://cambien.com.vn/ | https://www.sensors.vn/ để được hỗ trợ nhanh chóng nhất!